Marij Bär - Counseling en Coaching

Wil jij meewerken aan wetenschappelijk onderzoek?

Inleiding

U heeft last van een depressie en mogelijk bent u daarvoor in behandeling ergens in de geestelijke gezondheidszorg. Het zou kunnen zijn dat u er voor het eerst last van heeft, maar misschien is dit niet de eerste keer dat u lijdt aan een depressie. Depressies kunnen op verschillende manieren behandeld worden. De huidige behandelingsmogelijkheden bestaan uit medicijnen, gespreksbehandelingen en elektroshockbehandeling. Medicijnen beïnvloeden bepaalde stoffen in de hersenen, waarvan de functie bij depressie vaak ontregeld is. Soms zijn zulke medicijnen succesvol, maar dat is niet bij iedereen het geval. Vaak ook hebben medicijnen bijwerkingen, die meer of minder hinderlijk kunnen zijn. De individuele gevoeligheid speelt hierbij een belangrijke rol. Gespreksbehandeling in de vorm van psychotherapie kan eveneens tot verbetering leiden. Meestal duurt zo'n behandeling minimaal een half jaar, waarbij dan wekelijks een gesprek plaatsvindt. Het is moeilijk te voorspellen wie daarbij baat zal hebben. Voor zeer ernstige depressies, die vaak ook niet op andere behandelingen hebben gereageerd, is elektroshock- of (officieel) 'elektronconvulsieve' therapie (ECT) beschikbaar. Bij die behandeling wordt er een stroom door de hersenen geleid. Dat gebeurt onder narcose. Tijdens die narcose ontstaat een epileptische toeval, dat bijdraagt aan het effect. Die behandeling moet verschillende malen (gemiddeld 12 keer in 6 weken) worden herhaald en vereist in het algemeen ook een opname. ECT is bij ernstige depressies effectief bij een meerderheid van de patiënten. De depressie kan later wel terugkomen, terwijl de behandeling zelf (meestal tijdelijk) tot inprentingproblemen (= geheugenproblemen) kan leiden.
Omdat aan alle voorgestelde behandelingen bezwaren kunnen kleven wordt voortdurend naar nieuwe mogelijkheden gezocht. Een dergelijk mogelijkheid is bijvoorbeeld de toepassing van magnetische impulsen op bepaalde gebieden van de hersenen. Hoewel dat misschien eng klinkt, is de bedoeling daarvan juist om de veiligheid en de verdraagbaarheid van depressiebehandelingen te vergroten.

Het onderzoek

Een mogelijke, nieuwe behandeling van depressie is transcraniële magnetische stimulatie. 'Transcranieel' betekent: door de schedel heen. De schedel blijft overigens intact maar de boven het hoofd opgewekte magnetische golven gaan daar doorheen, zonder daarbij iets te beschadigen. Bij deze wijze van behandeling wordt een sterk plaatselijk magnetisch veld opgewekt, waarmee bepaalde delen van de hersenen kunnen worden gestimuleerd. Dit gebeurt met een apparaat, dat op het hoofd wordt gehouden. Hierbij zijn geen injecties nodig, en evenmin verdoving, omdat deze methode pijnloos is, en ook verder geen merkbaar ongemak veroorzaakt. Deze methode wordt nu bijna 20 jaar in de geneeskunde toegepast als onderzoeksmethode bij bepaalde hersenaandoeningen. Op grond van eerdere onderzoekingen zijn precieze procedures vastgesteld ter bewaking van de veiligheid. Er is ook onderzoek naar het effect op depressie gedaan. Dat laat verschillende vragen open, onder meer over bijvoorbeeld de beste plaats om te stimuleren. Die vraag is vooral in dit onderzoek aan de orde. Wij nodigen u daarom uit deel te nemen aan dit wetenschappelijk onderzoek dat in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis te Amsterdam wordt uitgevoerd onder leiding van Prof. dr. G. F. Koerselman, hoofd van de afdeling psychiatrie.

De opzet van het onderzoek

De behandeling bestaat uit dagelijks stimulatie vlak boven het hoofd, gedurende twee werk weken (2 keer 5 dagen), waarbij elke behandeling 20 minuten duurt. Voor een goede beoordeling is het nodig dat uw psychische toestand wordt gecontroleerd. U wordt daarom gevraagd regelmatig vragenlijsten in te vullen, korte psychologische testen te ondergaan en een gesprek te hebben met een aan het onderzoek deelnemende arts. Deze controles (in totaal 5) zullen ook na beëindiging van de behandeling nog gedurende 5 weken worden voortgezet. De enige manier om vast te stellen of deze behandeling werkzaam is, is vergelijking van magnetische stimulatie met een placebo. Dat is uiterlijk dezelfde behandeling, maar zonder magnetische stimulatie. Er zal bij de aanvang niet bekend zijn of u bent ingedeeld in de groep die wordt behandeld met magnetische stimulatie, of in de controlegroep en loten is noodzakelijk om het resultaat zo objectief mogelijk te kunnen beoordelen. Patiënten worden in het onderzoek door te loten in twee gelijke groepen verdeeld, de behandelingsgroep en de 'controlegroep'. U heeft dus evenveel kans om een behandeling met magnetische stimulatie als zonder te krijgen. Zowel u als uw arts weten niet in welke groep u bent ingedeeld. Voor diegenen die achteraf in de controlegroep blijken te zitten bestaat de mogelijkheid alsnog de 'echte' behandeling te krijgen. Aan dit onderzoek zullen ongeveer 60 proefpersonen deelnemen, die daarmee bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe, hopelijk betere behandelingsmogelijkheden van depressie.

Informatie

Bent u geïnteresseerd of wilt u meer informatie over de behandeling of het onderzoek, dan kunt u contact opnemen met de coördinator van het onderzoek, mw. drs A.S.M. Kock. Het telefoonnummer is:020-5108562
Onze afdeling psychiatrie van het Lucas Andreas Ziekenhuis in Amsterdam nodigt u graag uit voor een vrijblijvend informatief gesprek.