Focussen
Bron: www.focussen.nl
Focussen is aandacht geven aan iets van binnen dat nog vaag is en waarvan je toch kunt voelen dat het hoort bij iets in je leven. Als je bij dat ‘iets’ (wat zich uit als een bepaald gevoel ergens in je lijf, zoals druk op de borst of een zwaar gevoel in de maag), stilstaat op een vriendelijke, uitnodigende manier, krijgt het de kans zich te ontvouwen en zijn eigen verhaal te vertellen. Door het gevoel een naam te geven, wordt het duidelijk waar het echt om gaat, en wat je nodig hebt of wat je in de weg staat. Essentieel is dat je je niet laat leiden door je verstand, maar door je gevoel. Meestal leidt dit tot opluchting, fysieke ontspanning en (kleine) veranderingen ten goede in je leven.
Bij focussen ben je niet bezig met het steeds opnieuw beleven van je gevoelens of emoties, en ook niet met van alles uitpluizen over jezelf en verklaringen zoeken.
Het is een proces van luisteren naar wat je lijf je aanreikt en met aandacht en respect stilstaan bij wat er daar vanbinnen ís, zonder oordeel, en zonder meteen een oplossing te willen. Het verrassende is dat er dan op een heel diep niveau verandering kan komen, je organisme weet zelf hoe dat moet.
Achtergrond
Eugene Gendlin, Amerikaans hoogleraar in de psychologie en filosofie, onderzocht waardoor sommige cliënten werkelijk baat hadden bij therapie en andere niet.
Hij ontdekte dat „de succesvolle cliënt” op een bepaalde manier met zichzelf en zijn problemen omgaat. Zo’n cliënt luistert van binnen en tast af hoe iets in zijn geheel aanvoelt, emotioneel én lijfelijk; veelal is dat eerst vaag: er liggen nog geen woorden voor klaar. Doordat iemand daarbij is, met aandacht en respect, wordt het helderder en ontstaat er ruimte voor nieuwe inzichten en onvermoede mogelijkheden. Deze effectieve manier van ingaan op wat er binnenin je speelt, heeft Gendlin in de jaren ‘70 uitgewerkt tot een methode die hij focussen noemde.
En dit focussen kun je leren voorzover je het niet al uit jezelf doet.
Iedereen kan leren focussen
Sommige mensen focussen van nature; zij hebben een soort naar binnen gerichte, luisterende aandacht voor wat er lijfelijk in hen omgaat.
De meeste mensen moeten het (opnieuw) leren. De een leert het wat makkelijker dan de ander, net als dansen of zingen. Ook een beetje focussen kan al heel wat speelruimte geven.
Je kunt het uit een boekje leren, of in individuele sessies met een focustrainer. Je kunt ook een of meer cursussen volgen. Meestal heb je een paar dagen les nodig of een korte serie sessies om je het focussen op basisniveau eigen te maken.
En het werkt!
Als je hebt leren focussen, beschik je over een vaardigheid die je in je verdere leven kunt toepassen, op allerlei momenten, in allerlei situaties.
Focussen helpt je bijvoorbeeld om erachter te komen wat je werkelijk voelt en wat je echt wilt; je leert op een positieve manier met zelfkritiek om te gaan. Focussen helpt je ook om oude pijn en oude patronen los te laten, of die delen van jezelf die je verbannen hebt weer in het geheel op te nemen. Dat geeft ruimte voor innerlijke groei en er komt energie vrij voor nieuwe ontwikkelingen.
Focussen kan ieder ander proces waar je mee bezig bent ten goede komen, bijv. meditatie, vrijwel elke vorm van therapie en lichaamswerk, je spirituele ontplooiing, het ontwikkelen van je creatieve mogelijkheden.
Bovendien: wie heeft leren focussen, kan anderen daarin laten delen. Dat komt de menselijke verhoudingen ten goede, in de privésfeer en in je werk, eigenlijk in alle situaties waar mensen met mensen te maken hebben.
Focussen, destijds als methode ontwikkeld vanuit de (Rogeriaanse) psychotherapie, wordt tegenwoordig ook met succes toegepast op allerlei andere gebieden, zoals gezondheidszorg, onderwijs, management, sociaal, pastoraal en kunstzinnig werk.
Literatuur
- Eugene T. Gendlin, Ph.D., Focusing, 1978, Bantam book nr. 23125; Nederlandse vertaling: Focussen, gevoel en je lijf, De Toorts, Haarlem, 1981 - hét basisboek over focussen.
- Eugene T. Gendlin, Ph.D., Focusing-oriented psychotherapy, a Manual of the Experiential Method, The Guilford Press, 1996 - handboek voor professionele hulpverleners.
- Ann Weiser Cornell, The Power of Focusing, New Harbinger; 1996. Nederlandse vertaling: De Kracht van Focussen, De Toorts, Haarlem, 1998 - een praktische, overzichtelijke gids, met name voor beginners.
