Familie opstellingen
Elk mens is onderdeel van een familie, en wordt daardoor gevormd. Hoewel de mens enige vrijheid van keuze heeft, worden de grenzen van zijn denken en voelen, en daarmee van zijn handelen, in hoge mate bepaald door zijn herkomst. Daarmee wordt niet alleen gedoeld op de opvoeding, maar ook op de historie van de familie, die bepalend is voor de waarden en normen die men in dit leven hanteert. In elke familie spelen bepaalde systeemdynamieken, die vaak over generaties heen worden doorgegeven, en die voor een groot deel onbewust en tegelijkertijd zeer bepalend zijn. Het zijn deze systeemdynamieken in families, die mensen bepaalde talenten meegeven, hen in een bepaalde richting (loopbaankeuze, partnerkeuze) sturen, en die zelfs in hoge mate hun gezondheid en hun ziektes bepalen.
Deze systeemdynamiek is van grote invloed op het functioneren van mensen. Hun zelfbeeld en overtuigingen worden erdoor gekleurd, en hun vermogens en gedragingen worden erdoor versterkt en tegelijkertijd begrensd.
Familieopstellingen
De familieopstelling, zoals deze met name door Bert Hellinger bekend geworden is, is een specifieke systeemopstelling, die de achtergronden van diverse persoonlijke problematiek in beeld brengt. Zowel vragen over psychische en lichamelijke gezondheid, als over zingeving, opvoeding en relaties, kunnen de ingang zijn voor de familieopstelling. De plaats die iemand inneemt in zijn of haar familie, en wat men onbewust voor en van andere familieleden (vaak ouders en/of grootouders) met zich meedraagt, beïnvloedt in hoge mate de doelen die men nastreeft in het leven, en de mate waarin men succesvol en gezond kan zijn.
De werking van een opstelling is vaak een werking zonder woorden, die over langere tijd uitkristalliseert, en het grotere geheel in beeld brengt, waar elk probleem zijn oorsprong en uiteindelijk ook zijn oplossing vindt.
Rituelen en representaties
Rituelen vormen een bijzonder krachtige manier om (onbewuste) patronen te doorbreken. Ze hebben in korte tijd een diep en blijvend effect. Tijdens de sessie wordt een familieopstelling gemaakt, waarbij gewoon A4 papier wordt gebruikt om als representatie voor de familieleden te dienen. Deze papierbladen worden door de cliënt op de grond gelegd, voor elk famielid een apart blad. Het patroon van de papierbladen zoals neergelegd door de cliënt, vertelt veel en roept veel emoties, gedachten en lijfelijke gevoelens op. Aandacht voor deze fysieke, emotionele en mentale ervaringen leidt tot inzicht en verandering.
Door het ‘eren van de ouders'-ritueel leert de cliënt om zijn (groot) ouders te nemen zoals ze zijn. Door de ouders te nemen zoals ze zijn (wat niet wil zeggen dat je van ze moet houden) ga je hen met andere ogen zien. Mensen die negatieve gevoelens ten aan zien van hun ouder(s) hebben, merken na deze oefening gewoonlijk binnen enkele weken een verandering in hun houding of gedachten ten opzichte van hun ouder(s), ook al zijn die er niet meer. Het lijkt alsof steeds terugkerende hinderlijke gedachten nu zijn verdwenen.
In het ‘teruggeven van de last'-ritueel geeft de cliënt de (onbewust) overgenomen last van zijn vader, moeder of ander familielid op symbolische wijze terug. Deze oefening stelt de cliënt in staat om zich te bevrijden van een last die hij zijn hele leven met zich mee heeft gedragen. Vaak nemen kinderen die zien hoe hun ouders ergens onder lijden, deze last van hen over zonder zich hiervan bewust te zijn. Ieder mens moet zijn eigen last dragen in het leven, maar als iemand ook nog eens de last van een ander draagt, dan wordt de last zo zwaar dat fysieke en / of emotionele problemen het gevolg kunnen zijn.
